วัดสีสะเกด = วัดศีรษะเกศ

 วัดสตสหัสสาราม = วัดที่มีพระพุทธรูป ๑๐๐,๐๐๐ องค์

ประวัติวัดสีสะเกด ภาษาฝรั่งเศส     Click  for larger image

พระอุโบสถ	นอกพระอุโบสถ	ซุ้มประตูพระอุโบสถ

         วัดสีสะเกดหรือวัดสตสหัสสาราม (ลาวเขียนและอ่านว่า สะตะสะหัสสาราม) ตั้งอยู่ใจกลางตัวเมืองนครหลวงเวียงจันทน์ ติดกับหอคำ พระราชวังหลวงของกษัตริย์ลาวสมัยก่อน  สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2094 โดยพระเจ้าโพธิสารราช พระบิดาของพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช ในพุทธศตวรรษที่ 16 

        วัดนี้มี ๒ ชื่อคือ ๑.วัดสีสะเกด ๒.วัดสตสหัสสาราม  สาเหตุที่ได้ชื่อว่าวัดสีสะเกดนั้น เพราะอยู่ใกล้กับพระราชวังหลวง พระเจ้าแผ่นดินลาวทุกพระองค์นับแต่พระเจ้าโพธิสารราชผู้สร้างนครหลวงเวียงจันทน์ ทรงบรรทมหันศีรษะมาทางวัดนี้เพื่อแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัย เพราะมีพระพุทธรูปสำคัญของล้านช้างประดิษฐานอยู่หลายองค์ รวมทั้งพระแก้วมรกตที่ทรงอัญเชิญไปจากเชียงใหม่  ดังนั้นวัดนี้จึงถูกเรียกว่า "วัดสีสะเกด"  คือวัดที่พระเจ้าแผ่นดินทรงบรรทมหันพระเศียร(ศีรษะ)ไปยังที่ตั้งวัด  ดุจพระสารีบุตรนอนหันศีรษะไปในทิศที่พระอัสชิอยู่ (เขียนแบบไทยว่า วัดศีรษะเกศ) 
         ศีรษะ แปลว่า หัว,  เกศ แปลว่า ผม

ประวัติน่ารู้วัดศีรษะเกศ	วัดสะตะสะหัสสาราม,  สีสะเกด	ประตูเข้าสู่พระอุโบสถและกมเรียน
ปะหวัดน่ารู้วัดสีสะเกด	Click เพื่อดูภาพใหญ่

          ส่วนที่ได้ชื่อว่าวัดสตสหัสสารามนั้น เพราะว่าวัดนี้มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่หนึ่งแสนองค์ (สตสหัสส แปลว่า หนึ่งแสน, อาราม แปลว่า วัด, วัดสตสหัสสาราม จึงแปลว่า วัดที่มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่หนึ่งแสนองค์) เพราะเมื่อครั้งสร้างเมืองใหม่ ๆ  พระเจ้าแผ่นดินทรงประกาศเชิญชวนให้ราษฎรร่วมกันสร้างพระพุทธรูปมาประดิษฐานไว้ที่วัดนี้ร่วมกับพระองค์ตามกำลังความสามารถ  สร้างไปสร้างมาได้พระพุทธรูป ๑๐๐,๐๐๐ องค์  ดังนั้นวัดนี้จึงถูกเรียกว่า วัดสตสหัสสาราม (วัดที่มีพระพุทธรูปประดิษฐานแสนองค์)  แต่ในปัจจุบันเหลือพระพุทธรูปแค่ประมาณหมื่นกว่าองค์เท่านั้น  เพราะทางวัดถูกตัดแบ่งพื้นที่ออกไปเป็นจำนวนมาก  ส่วนผู้รู้อีกท่านหนึ่งกล่าวว่า  วัดนี้ตั้งอยู่ใจกลางเมือง จึงชื่อว่าวัดแสนเมือง

           ในระยะที่ 2 วัดสีสะเกด ได้รับการบูรณะขึ้นใหม่ในวัดพฤหัสบดี ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 3 ปีขาน พ.ศ. 2361 โดยพระเจ้าอนุวงศ์กษัตริย์องค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์ล้านช้างเวียงจันทน์ ถือว่าเป็นวัดที่สำคัญแห่งหนึ่งในนครหลวงเวียงจันทน์ ซึ่งอยู่ในระหว่างศึกสงครามหลายยุคหลายสมัย และเป็นวัดเดียวที่ไม่เคยถูกทำลายเหมือนวัดอื่น ๆ ในนครหลวงเวียงจันทน์ หลังจากสร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2367 พระเจ้าอนุวงศ์ก็ได้นำพาประชาชนลาวบำเพ็ญบุญกุศุลเฉลิมฉลองเป็นเวลา 9 วัน 9 คืน 

ฮางหด (Hang hod) ในกมเรียน พญานาค ๓ เศียร		ฮางหดหลังพระอุโบสถ  พญานาค ๑ เศียร		มังกรคายนาค
โฮงหดนี้ (Hang hod) ใช้สำหรับในการรด (สรงน้ำ) พระภิกษุที่เป็นพระราชาคณะแล้ว และจะเลื่อนขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชคือเป็นประมุขสงฆ์  โฮงหดนี้ ใช้กับสมเด็จพระสังฆราชเท่านั้น		โฮงหดนี้ (Hang hod) ใช้ในการรด (สรง) น้ำพระภิกษุที่ได้ศึกษาพระธรรมวินัยดีแล้ว  หรือเรียนสวดมนต์จนสำเร็จคือสามารถสวดมนต์เจ็ดตำนาน สิบสองตำนานจบบริบูรณ์ พระภิกษุรูปนั้นต้องมีอายุพรรษา ๕ ขึ้นไป ชึ่งเป็นการเลื่อนสมณะศักดิ์จากพระธรรมดาให้เป็นพระที่มีสมณะศักดิ์สูง การรดก็มีหลายระดับด้วยกัน.		ปฏิมากรรมนี้เป็นศิลปะลาวล้านช้างตอนปลาย สร้างขื้นในสมัยเจ้าศรีสว่างวงษ์ ชึ่งพญานาคกับพญามังกรเป็นสัตว์ในตำนานด้วยกันและเป็นความเชื่อของคนลาวว่า สัตว์สองตัวเป็นพี่เป็นน้องกัน จึงคิดที่จะสร้างให้มังกรกับนาคอยู่ด้วยกัน จึงได้ประยุกต์มาเป็นในรูปแบบมังกรคาบพญานาคไว้ รูปนี้คนลาวเรียกว่า "มังกรคาบนาค"

สิ่งที่ได้ก่อสร้างพร้อมกันนี้

หอพิพิธภัณฑ์วัดสีสะเกด
         ภายในบริเวณหอพิพิธภัณฑ์มีกมเลียนล้อมรอบทั้ง 4 ด้าน แต่ละด้านมีพระพุทธรูปองค์เล็ก ๆ อยู่ตามฝาผนังที่ทำด้วยดินเผา ไม้ และอื่น ๆ รวมทั้งหมดมี 6,840 องค์ ส่วนอยู่ด้านบนทำด้วยประทายเพชร มีจำนวน 120 องค์ แม่พิมพ์เดียวกัน พระพุทธรูปรวมทั้งหมดทั้งองค์ใหญ่และเล็กรวมทั้งสิ้น 10,136 องค์ ซึ่งประชาชนได้พร้อมใจกันหล่อนำมาถวาย พระพุทธรูปจำนวนมากมายเหล่านี้หมายถึงศิษยานุศิษย์สาวกของพระพุทธเจ้า ตามพุทธประวัติได้กล่าวไว้ว่า เวลาพระองค์เสด็จไปแห่งหนใด  สาวกและบริวารต้องติดตามเพื่อรับฟังคำโอวาทพระธรรมคำสั่งสอนของพระองค์มิได้ขาด

หอพิพิธภัณฑ์วัดสีสะเกด	พระพุทธรูปทำจากประทายเพชร 120 องค์	กมเรียน 4 ทั้งด้าน (วิหารคดหรือระเบียงคด)

พระประธานในสิม (พุทธสีมา = พระอุโบสถ)
           ภายในฐานชุกชีพระอุโบสถมีพระพุทธรูปอยู่ 6 องค์  เป็นพระประธานองค์ใหญ่  1 องค์ เป็นพระพุทธรูปขนาดกลางและเล็กอีก 5 พระองค์  คือ 
        1. พระประธานองค์ใหญ่ปางมารวิชัย เดิมเป็นพระพุทธรูปองค์เล็กทำด้วยทองสำริด (ข้อมูลในเชิงลึกบอกว่า เป็นพระทองคำนัยน์ตาเพชร)  แต่พระเจ้าอนุวงศ์ได้ปฏิสังขรณ์ก่อครอบด้วยประทายเพชรฟอกด้วยน้ำปิว  เพื่อป้องกันการโจรกรรมหรือทำให้การเคลื่อนย้ายพระพุทธรูปทำได้ยากขึ้น  และให้พระประธานองค์ใหญ่หันหน้าไปทางด้านเหนือ เพื่อความสะดวกสบายในไปกราบไหว้สักการะบูชา
            พระประธานองค์นี้มีนัยน์ตาดำที่พิเศษกว่าพระพุทธรูปล้านช้างทั่วไป  คือมีนัยน์ตาที่โปนออกมาจากเบ้า ตาดำของท่านไม่เสมอกัน  คล้ายกับว่าท่านมองดูผู้คนอยู่ตลอดเวลา  ไม่ว่าจะไปอยู่ที่ไหนหรือมุมใดของพระอุโบสถ  จัดว่ามีองค์เดียวในประเทศลาวและในโลก  ถือว่าเป็นสิ่งที่แปลกในประเทศลาว (Unseen Laos)       
        2.  พระพุทธรูปปางห้ามสมุทรขนาดกลาง 2 องค์ และองค์เล็กอีก 1 องค์
        3.  พระพุทธรูปปางห้ามพยาธิองค์เล็ก 1 องค์ ยืนคู่กับปางห้ามสมุทร (พยาธิ แปลว่า ความเจ็บป่วย)  
        4.  พระพุทธรูปปางนาคปรกศิลปะเขมรองค์เล็ก 1 องค์              

 

พระพุทธวิปัสสี	หลวงพ่อตาวิเศษ  พระประธานในพระอุโบสถ	คลิ๊ก เพื่อดูภาพนัยน์ตาขนาดใหญ่
มุมซ้ายใกล้ตาลปัตรเขียนว่า No Photography	Unseen In Laos	ภาพที่คุณไม่เคยเห็นในประเทศลาว

ราวเทียนในสิม 
          ราวเทียนในสิม (พุทธสีมาหรือพระอุโบสถ) มีความสูงประมาณ 1.88 เมตร กว้าง 2.10 เมตร ซึ่งเป็นศิลปผสมระหว่างล้านช้างกับล้านนา ทำด้วยไม้เนื้อดีและแกะสลักเป็นรูปพญานาคสองตนเอาหางพันกัน เป็นรูปสวยงามซึ่งหมายถึง ความสามัคคีระหว่างล้านช้างและล้านนา เพราะพระเจ้าไชยเชษฐามีพระมารดาเป็นชาวล้านนา (เชียงใหม่) มีพระบิดาเป็นชาวล้านช้าง ที่พิเศษคือฟอกด้วยน้ำทองคำปิว สร้างในสมัยเดียวกันกับวัดสีสะเกด  พุทธศตวรรษที่ 19

ราวเทียนหน้าพระประธาน	พญานาคสองตนเอาหางพันกัน	ราวเทียนที่งดงามที่สุดในโลก
ฟอกด้วยน้ำทองคำปิว	หมายถึง ความสามัคคีของล้านช้างและล้านนา	Click เพื่อดูภาพขนาดใหญ่

                         

หอพระไตรปิฎก
          สำหรับเก็บรักษาพระไตรปิฎก และตำราคัมภีร์ เอกสารทางพระพุทธศาสนา ถึงแม้วัดสีสะเกดจะไม่ถูกเผาทำลายเหมือนวัดอื่น ๆ แต่ก็ถูกปล้นสะดมจี้เอาพระไตรปิฎกไปจนหมดเกลี้ยง ปัจจุบันมีเพียงหอพระไตรที่แสดงไว้ให้แขกต่างด้าวท้าวต่างเมืองมาเที่ยวชม ส่วนของหลังคาหอพระไตรปิฎกจะมีความคล้ายคลึงศิลปะของพม่าเพราะในสมัยนั้น อาจได้รับอิทธิพลจากพม่า นอกจากนี้ยังมีแผ่นศิลาจารึก ซึ่งกล่าวถึงเรื่องราวประวัติของวัดสีสะเกดอีกด้วย ในสมัยก่อนวัดสีสะเกดมีอาณาเขตกว้างขวางมากมีกำแพงล้อมรอบทั้งสี่ด้าน ต่อมาในปี ค.ศ.1963 ได้ตัดเส้นทางใหม่ คือถนนเชษฐาธิราช ส่วนประตูโขงด้านหน้าติดกับหอคำ หรือสำนักงานประธานประเทศในปัจจุบัน

 

หอพระไตรปิฎก	ลวดลายงดงาม	วิจิตรตระการ

ชมคลิ๊บกองทัพธรรม พ.ศ.  2552

ชมคลิ๊บกองทัพธรรม พ.ศ.  2551